Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Archiwum Społeczne Osiedla Przyjaźń

Osiedle drewnianych domków jednorodzinnych w wielkim mieście czyli Osiedle Przyjaźń na warszawskim Bemowie zostało wybudowane w latach 50. dla robotników pracujących przy budowie Pałacu Kultury i Nauki. Dziś jego przyszłość nie jest pewna - pojawiły się głosy iż osiedle może zostać zburzone. Pogłoski o zrównaniu osiedla z ziemią spowodowały zanik sąsiedzkiej wspólnoty. Na ten stan rzeczy nie zgodziło się działające od 2007 roku Stowarzyszenie Przyjaźń PS, które zainicjowało szereg działań i pobudziło mieszkańców doprowadzając do odrodzenie się dobrosąsiedzkich relacji.

W ramach projektu spisano historię osiedla, dokumentując ją za pomocą opowieści i zdjęć najstarszych jego mieszkańców. Akcja nie była jednak zorganizowana tylko dla seniorów. Każda grupa wiekowa mogła znaleźć coś dla siebie oraz wnieść swoje pomysły i zrealizować je z pomocą członków Stowarzyszenia. Pikniki, warsztaty oraz impreza z okazji 60. urodzin osiedla pobudziły wyobraźnię mieszkańców, którzy nabrali odwagi i chęci do działania. Wciąż nie wiadomo, co czeka osiedle. Czy jego miejsce zajmie kolejne nowoczesne osiedle? Wciąż istnieje taka możliwość, jednak przyjaźń sąsiedzka na pewno przetrwa.

 

Z kim i dla kogo?

Główną cechą grupy docelowej był związek z warszawskim Osiedlem Przyjaźń - osiedlem drewnianych domków z 1952. Konkretne działania tworzyłyśmy z myślą o różnych grupach, m.in. seniorach, rodzicach z dziećmi, studentach.Szczególna rola przewidziana była jednak dla seniorów, którzy zapraszani byli nie tylko jako świadkowie historii, ale też jako autorzy i prowadzący spotkania naukowe, współorganizatorzy integracyjnych wydarzeń osiedowych. 

 

Inspiracje

Projekt powstał w odpowiedzi na panujące w społeczności niepokój i poczucie niemocy - powszechnie obawiano się, że osiedle zostanie zburzone, a mieszkańcy wykwaterowani. Osłabiało to więzi społeczne i utożsamienie z miejscem zamieszkania. Mieszkańcy czuli się opuszczeni przed decydentów. Jako animatorki nie mogłyśmy zapewnić przetrwania materii osiedla, ale chciałyśmy pomóc mieszkańcom wzmonić relacje sąsiedzkie i  wydobyć zbiorową pamięć tego miejsca. 

 

Cele

  • Pielęgnowanie tożsamości lokalnej - zaangażowanie mieszkańców w tworzenie archiwum, w którym pełnią informatorów i badaczy.
  •  Popularyzacja historii osiedla - zainteresowanie innych warszawiaków dowartościowuje biografie mieszkańców i daje im poczucie dumy z miejsca, pomaga w walce o przetrwanie osiedla. 
  • Wsparcie integracji w ramach społeczności lokalnej, w szczegółności zainicjowanie dialogu międzypokoleniowego, stworzenie mieszkańcom okazji do aktywnego tworzenia oferty kulturalno-społecznej,  wzmocnienie roli seniorów w społeczności.

 

Krok po kroku

Projekt miał dwie nogi:

  • Wykopaliskową: zainicjowałyśmy archiwum społeczne tworzone przez mieszkańcow. Zebrałyśmy kilkaset zdjęć i 30 wywiadów, naniosłyśmy je na naszą wirtualną mapę pamięci: www.osiedleprzyjaznmapa.pl. Zależało nam z na odkłamaniu i popularyzacji historii osiedla, ale też na wzmocnieniu sąsiadów przez pokazanie wagi ich wspomnień.      
  • Animacyjną: wspólnie z mieszkańcami zorganizowałyśmy 8 spotkań dla społeczności lokalnej. Ich program był wynikiem konsultacji z mieszkańcami; każde spotkanie przewidywało też ich aktywny udział, od poprowadzenia własnych atrakcji (warsztatów muzycznych, kącika porad), aż po techniczną organizację wydarzeń (dekoracje, zaproszenia, potrawy). Odbyły się m.in. piknik sąsiedzki, spacer historyczny z mieszkańcami jako przewodnikami, urodziny osiedla, eko-spotkanie z wymianą ubrań. 

 

Współpraca międzypokoleniwoa

W działania wokół archiwum zaangażowane były zarówno osoby starsze, jak i młode. Podobnie podczas spotkań wykopalskowych spotykamy ze sobą osoby, których wspomnienia sięgają lat 50. i takie, które wychowały się w l. 90. 
W wydarzeniach osiedlowych od początku seniorzy są jedną z najaktywniejszych grup zespole: wyznaczają kierunki, podejmują inicjatywy. Jednocześnie włączają się w pomysły młodszych, np. w duecie pan Jacek - Małgosia przeprowadzili zajęcia o segregacji śmieci. Na większości spotkań są zabawy dla rodzin z dziećmi. Działamy według zasady, że nie odrzucamy pomysłów, tylko zachęcamy autorów do brania za niewspółodpowiedzialności. Ponieważ grupa z ktorą pracujemy jest różnorodna, jej działania odpowiadają na potrzeby wielu grup na osiedlu:) 

Od 2016 angażujemy dorosłych i seniorów jako prowadzących spotkania naukowe (np. warsztaty farmaceutyczne).  

 

Metody i narzędzia

  • Włączamy mieszkanców w decydowanie o wydarzeniach na każdym etapie oraz wspieramy inicjatyw oddolnych.  
  • Wywiady historyczne (prowadzone przez mieszkańców), zbieranie fotografii. . 
  • Spotkania integracyjne, np. pikniki. Pełnimy funkcję koordynacyjną, ale za elementy wydarzeń współodpowiadają mieszkańcy. 
  • Spotkania wykopaliskowo-wspominkowe.
  • Spacery historyczne: prowadzone przez mieszkańców dla warszawiaków. 
  • Od 2016 też spotkania naukowe seniorów 

 

Finansowanie:

  • Dotacja z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. 
  • Drobne jednorazowe darowizny: Hala Wola. 
  • Dużo działań podejmowanyh jest społecznie, na zasadzie wolontariatu mieszkańcow, lub z wkładem rzeczowym lokalnych przedsiębiorców (np. Cukiernia Camargo) i instytucji które skutecznie nagabujemy :) 

 

Trudności

Przeciążenie zespołu: wynikało z faktu, że po latach marazmu na osiedlu mieszkańcy chętnie włączyli się w działania i nasza wspólna fantazja nie miała granic, przez co wzięliśmy na siebie ogromną pracę organzacyjną, ale i międzyludzką (kryzysy grupowe) 
Wyposażenie członków archiwum w pełne kompetencje do prowadzenia wywiadów: zespół musieliśmy nieco okroić, by zapewnić jakość i sprostać poczuciu odpowiedzialności za podmiotowe traktowanie rozmowców. 

 

Archiwum Społeczne Osiedla Przyjaźń from Tomasz Sol on Vimeo.

Źródło: osiedleprzyjaznmapa.pl
Daty wydarzeń:

1.5.2015 - 31.12.2015

Autor wpisu: Małgorzata Leszko

Stowarzyszenie Przyjaźni PS
województwo: mazowieckie
01-355 Warszawa, Os. Przyjaźń 79 m. 12
gosia.leszko@gmail.com, 507530246
osiedleprzyjaznmapa.pl, przyjaznps.wordpress.com

Miejsce wydarzenia
Warszawa
województwo: mazowieckie
01-355 Warszawa, Os. Przyjaźń 79 m. 12

Liczba odsłon: 839
18.11.2016