Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Hipertekstowo

"Hipertekstowo" to projekt edukacyjny realizowany przez Instytucję Kultury Katowice - Miasto Ogrodów od lutego do grudnia 2015 r. Projekt zakładał aktywne i kreatywne korzystanie z możliwości nowych mediów na gruncie literatury. Podczas otwartych, rejestrowanych spotkań z twórcami, zaprezentowano najnowsze idee, trendy oraz literackie realizacje sztuki słowa przeniesionej z kartki na interaktywny ekran. W trakcie pracy warsztatowej uczestnicy pracowali z (oraz nad) cybertekstem, eksperymentowali z literaturą hipertekstową, podjęli się próby lektury dzieł liberackich.

Jednym z podstawowych rezultatów założeń programowych projektu "Hipertekstowo" było wyposażenie uczestników w nowe kompetencje związane ze stymulowaniem działań twórczych w posługiwaniu się nowymi mediami, rozwój umiejętności odbioru hipertekstu oraz samodzielna praca twórcza w zakresie literatury eksperymentalnej. Prezentując świeże podejście do medium książki, podjęto dyskusję nad kształtem i kondycją literatury we współczesnym, nowomedialnym świecie.

Obok warsztatów, w programie znalazły się m.in.:

  • Spotkanie z Mariuszem Pisarskim (zatytułowane "W ogrodach hipertekstu: olśnienia i pułapki") stanowiło wprowadzenie do e-literatury i zagadnień sztuki słowa na ekranie komputera. Poprzez wspólne czytanie nielinearnego, ilustrowanego eseju “Hipertekstowe ogrody” Marka Bernsteina uczestnicy zobaczyli, że metafora ogrodu wskazuje na hipertekst jako odbicie naturalnej pracy umysłu i skojarzeniowego toku myśli. Jak opowiadać w warunkach, w których pewne partie tekstu są programowo pomijane? Czy link jako "trampolina w ciemność” i "zakładnik znaczenia” to błogosławieństwo, czy przekleństwo hipertekstu? Jak odnaleźć balans między autonomicznością a łączliwością segmentów? Problemy te Mariusz Pisarski zilustrował przykładami z zasobów światowej i polskiej e-literatury.
  • Widok z głębokiej wieży. Seans poezji Zenona Fajfera według scenariusza Teresy Nowak oparty został na dwóch książkach Zenona Fajfera – "Powieki" (wyd. 2013) i "Widok z głębokiej wieży" (wówczas jeszcze przed publikacją). Powieki to poezja nowatorska, swoisty labirynt z przesuwającymi się ścianami, konstelacja tańczących na ekranie wierszy widzialnych i niewidzialnych oryginalnie łącząca wynalezioną przez poetę formę emanacyjną z poetyką hipertekstu. Teresa Nowak pokazała jedną z tysięcy możliwych ścieżek lektury w tej magicznej otchłani, dając nić prowadzącą do wyjścia i odsłaniając nieznane dotąd oblicze poezji Fajfera. Poezji rozpiętej między zmysłową cielesnością książki a tekstem dążącym do niewidzialności, w Widoku z głębokiej wieży wzbogaconej o nowe, zaskakujące tonacje.
  • Liberatura. Eksperymenty z formą: B. S. Johnson – spotkanie z udziałem Grzegorza Jankowicza (moderator: Krzysztof) poświęcone zostało interesującym zjawiskom w sferze eksperymentalnego pisarstwa, jego źródłom oraz estetyce książki. Ton spotkaniu nadały pojęcia strategii literackich, liberatury czy tekstualności i formy książki. Jednak motywem przewodnim była interaktywna powieść Johnsona, w swej formie zdecydowanie bardziej radykalna od Gry w klasy Cortázara. Utwór, negujący swoją formą klasyczne ujęcie medium druku, daje wręcz niezliczoną ilość możliwości kombinacji odbioru lektury. Od lat prowokuje do dyskusji nad kształtem i kondycją współczesnej literatury.

 

Cyfrowe słowa pojawiające się dziś na ekranach komputerów i wyświetlaczach urządzeń elektronicznych cechuje niezwykła zmienność i dynamika. Wyrwane z okowów papieru, pobudzone elektronicznymi impulsami, ożywają – przekonywała Monika Górska-Olesińska, kolejny gość "Hipertekstowa". Wydobywanie energii z języka i ożywianie go poprzez wprawianie w ruch jego znaków – praktyka antycypowana Rzutem koś ćmi Stephanéa Mallarmégo – jest dziś proste, dzięki zastosowaniu programów komputerowych do animacji tekstu oraz algorytmów inspirowanymi biologią, umożliwiających grupowanie liter i słów w układy przejawiające realistyczne zbiorowe zachowania, analogiczne do tych, jakie zaobserwować można w przyrodzie (w ławicach ryb, rojach pszczół, stadach ptaków). W wystąpieniu Monika Górska-Olesińska opowiadała nie tylko o interesujących projektach realizowanych w obszarze poezji kinetycznej i cyfrowej typografii, ale także zaprosiła słuchaczy na wprawę w rejony, gdzie literatura eksperymentalna krzyżuje swe strategie ze strategiami bioartu. Zaprezentowała ponadto font biomorficzny ożywiany biosygnałami płynącymi z ludzkiego ciała, wiersze hodowane w biologicznym substracie oraz poemat-bakterię.

Poszukując protoplastów hipertekstu oraz przestrzeni styku literatury z innymi dziedzinami twórczości artystycznej, "Hipertekstowo" sięgnęło do poezji konkretnej, która zrywa z linearnością pisma i koncentruje się m.in. na sensotwórczej mocy słowa. Tematem spotkania z udziałem prof. Tadeusza Sławka oraz Krzysztofa Siwczyka była twórczość najciekawszego i najbardziej konsekwentnego polskiego konkretysty Stanisława Dróżdża.

"Hipertekstowo" otrzymało dotację Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Partnerzy: Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu Katedra Mediacji Sztuki, Strefa Centralna, Galeria Miasta Ogrodów, Galeria Dwie Lewe Ręce. Projekt objęła patronatem medialnym TVP Katowice oraz magazyn Techsty.

Daty wydarzeń:

21.3.2015 - 6.11.2015

Autor wpisu: Dagmara Szastak-Zięba

Instytucja Kultury Katowice - Miasto Ogrodów
województwo: śląskie, powiat: m. Katowice
40-032 Katowice, plac Sejmu Śląskiego 2
sekretariat@miasto-ogrodow.eu, (32) 609 03 11
www.miasto-ogrodow.eu

Miejsce wydarzenia
województwo: śląskie
Katowice

Liczba odsłon: 920
28.12.2015