Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Reportaże i nagrania video I Kongresu Archiwów Społecznych

24 października 2015 miał miejsce I Kongres Archiwów Społecznych oraz II Dzień Darczyńcy Pamięci w Warszawie. Zapraszamy do obejrzenia nagrań video oraz 2 video-reportaży. Reportaże zawierają wywiady z uczestnikami I Kongresu oraz m.in. wypowiedzi darczyńców Ośrodka KARTA.

W I Kongresie Archiwów Społecznych, zorganizowanym przez Ośrodek KARTA we współpracy z gospodarzem miejsca – Muzeum POLIN, uczestniczyło blisko 200 osób, w tym 140 archiwistów społecznych z całej Polski, przedstawiciele Kancelarii Senatu RP, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, pracownicy archiwów państwowych, bibliotek publicznych, muzeów, państwowych i samorządowych instytucji kultury, instytucji naukowych. Było to wydarzenie o randze historycznej, które zapoczątkowuje nowy etap w rozwoju polskich archiwów społecznych.

„Podczas kongresu zaprezentowaliśmy systemowy model działania, który wspiera organizacje społeczne prowadzące archiwa. Jego elementem jest – dedykowany organizacjom zajmującym się archiwizacją dokumentów życia społecznego – system dofinansowania, którego operatorem będzie Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych. Dzięki niemu inicjatywy z obszaru archiwistyki społecznej przestaną być efemeryczne i będą miały szansę rozwoju oraz stabilizowania swojej działalności” – powiedział dr Artur Jóźwik, dyrektor Ośrodka KARTA, w wywiadzie dla portalu dzieje.pl.
 
PREZENTACJE ARCHIWÓW SPOŁECZNYCH
 
Kongres otworzyły prezentacje 11 archiwów społecznych z wielu regionów Polski, o różnorodnych zainteresowaniach i sposobach działania. W swojej różnorodności mogą stanowić szeroką reprezentację całego ruchu archiwistyki społecznej.
 
Były to: Fundacja Ważka (Wrocław), Muzyka Odnaleziona (Warszawa), Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich (Warszawa), Fundacja Kossakowskiego (Warszawa), Fundacja Aby nikt nie zginął (Łódź), Fundacja Pogranicze (Sejny), Łódzkie Stowarzyszenie Inicjatyw Miejskich Topografie (Łódź), Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek (Totuń), Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania NAD BZURĄ (Plecewice), Fundacja TRES (Zbąszyń), Instytut Historii Głuchych „Surdus Historicus” (Warszawa).
 
PREZENTACJA PROGRAMU - OTWARTY SYSTEM ARCHIWIZACJI (OSA)
 
Na Kongresie odbyła się również prezentacja programu Otwarty System Archiwizacji (OSA). Program jest obecnie w fazie testowej. Na początku 2016 roku będzie go można bezpłatnie pobrać ze strony archiwa.org. Prezentacja spotkała się z dużym zainteresowaniem i wielu przedstawicieli AS-ów zgłosiło swoje uwagi oraz chęć opracowania swoich zbiorów w OSA. Pomysł stworzenia internetowej wyszukiwarki zbiorów spotkał się z entuzjazmem uczestników Kongresu – oznacza to konieczność rozwijania aplikacji. Katarzyna Ziętal zapowiedziała współpracę z archiwistyką państwową na polu tworzenie jednego systemu informacji o narodowym zasobie archiwalnym.
 
ARCHIWISTYKA SPOŁECZNA WE WSPÓŁPRACY Z PAŃSTWEM
 
Oficjalną część Kongresu otworzył dyrektor Muzeum POLIN, prof. Dariusz Stola witając gości. Następnie przemówienie wygłosił prezes Ośrodka KARTA – Zbigniew Gluza, który nakreślił w skrócie dzieje polskiej archiwistyki społecznej po 1989 i stwierdził, że Kongres definitywnie rozstrzyga o obecności archiwistyki społecznej jako dziedziny życia publicznego w Polsce. Gluza określił I Kongres Archiwów Społecznych jako „nie tylko święto archiwów społecznych, ale święto demokracji”, gdyż w przestrzeni publicznej obecna jest wspólna determinacja do ustanowienia dziedziny. „Możemy w Polsce zadbać o coś, co jest dogłębnie obywatelskie”. Powiedział, że „przyświecają nam te same racje, co Oneg Szabat, archiwa społeczne działają w imię ocalania życia przez dokument”.
 
Kongres był momentem spotkania przedstawicieli archiwów społecznych z przedstawicielami archiwistyki państwowej. Dyskusja panelowa w audytorium prowadzona była przez szefową działu Historia Bliska w Ośrodku KARTA – Alicję Wancerz-Gluzę. Następnie odbył się panel, który dotyczył modelu współpracy archiwistyki państwowej z archiwistyką społeczną. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, Władysław Stępniak, podkreślił, że wydarzenie ma rangę historyczną, a sama działalność archiwów społecznych  jako „niepaństwowych wytwórców narodowego zasobu archiwalnego”  jest ważnym uzupełnieniem pracy archiwów państwowych. Naczelny Dyrektor uznał Kongres za „domknięcie ważnego etapu, łączącego się także z cechami naszego ustroju i życia publicznego”. Następnie przedstawił zapisy ze znowelizowanej ustawy archiwalnej, dotyczące archiwów społecznych.
 
GRUPA EKSPERCKA WSPIERAJĄCA RUCH ARCHIWISTYKI SPOŁECZNEJ 
 
W części dedykowanej istnieniu i działaniu grupy eksperckiej, wspierającej ruch archiwistyki społecznej, czyli Kolegium Eksperckiego Ruchu Archiwów Społecznych, wzięli udział prof. Andrzej Paczkowski oraz prof. Janusz Odziemkowski. 
 
SIEĆ ARCHIWÓW SPOŁECZNYCH
 
Kolejnym punktem programu było zaproszenie uczestników do dołączenia do sieci archiwów społecznych, tworzonej przez Ośrodek KARTA. Anna Maciąg, specjalistka do spraw Historii Mówionej z zespołu Archiwistyki Społecznej Ośrodka KARTA omówiła cele, założenia i metody działania sieci archiwów społecznych. Przedstawiła działania Ośrodka na rzecz budowania sieci: rozwijanie portalu archiwa.org z forum dyskusyjnym, szkolenia, konsultacje środowiskowe, newsletter. 
 
KARTA ZASAD ARCHIWÓW SPOŁECZNYCH
 
Zwieńczeniem tej części programu było przedstawienie i przyjęcie przez aklamację wypracowanej przez środowisko archiwistyki społecznej Karty Zasad Archiwów Społecznych, definiującej misję i zadania archiwów społecznych oraz ogólne zasady ich współpracy z otoczeniem − państwem, samorządem, innymi instytucjami, społecznościami lokalnymi, ludźmi. Alicja Wancerz-Gluza, prezentująca Kartę Zasad zapowiedziała, że wkrótce na archiwa.org zamieszczony zostanie ostateczny tekst Karty Zasad i uruchomiony mechanizm jej podpisywania przez organizacje, które zadeklarują chęć kierowania się Kartą Zasad w swoich działaniach. Lista tych archiwów − sygnatariuszy Karty Zasad Archiwów Społecznych − będzie cały czas dostępna i uaktualniana.
 
DZIEŃ DARCZYŃCY PAMIĘCI
 
Na zakończenie Kongresu odbył się II Dzień Darczyńcy Pamięci –  uroczysta gala, podczas której Ośrodek KARTA składał podziękowania osobom, które w ostatnim czasie przekazały do archiwum KARTY swoje osobste czy rodzinne pamiątki, dokumenty, zdjecia. Wydarzenie zostało zorganizowane w czasie Kongresu, aby zachęcić wszystkie archiwa społeczne, które przecież z zasady tworzą swoje zasoby dzięki darom ludzi, do organizowania takich uroczystości w swoich miejscowościach, aby przyjęły ideę tego święta, które nie musi mieć ustalonej, jednej daty.
 
PODSUMOWANIE
 
I Kongres Archiwów Społecznych był przełomowym wydarzeniem dla podmiotów zajmujących się oddolnymi działaniami dokumentacyjnymi. Organizacje, działające dotąd w swoim lokalnym środowisku, miały okazję zobaczyć ogólnopolski ruch AS-ów i poznać innych jego twórców. Poprzez aklamację przyjęto Kartę Zasad Archiwów Społecznych, która następnie będzie podpisywana przez chętne organizacje. Do budowania tożsamości archiwów społecznych przyczyni się także rozwijanie sieci AS-ów, której założenia przedstawiono na Kongresie. Dużym krokiem ku profesjonalizacji archiwów społecznych będzie narzędzie Otwarty System Archiwizacji, który pozwoli AS-om w zestandaryzowany sposób opracować swoje zbiory.
 
Zmieniają się także relacje społecznych archiwistów z otoczeniem. Ze strony Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych padły ważne deklaracje odnośnie wspierania archiwistyki społecznej. Wstępnie zaakceptował on postulaty środowiska AS co do podstawowych zasad konkursu dotacyjnego dla archiwów społecznych. KARTA zapowiedziała organizację spotkania o charakterze II Kongresu Archiwów Społecznych za 2 lata, w czasie Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, do udziału w którym srodowisko zostało zaproszone.
 
Uczestnicy wydarzenia otrzymali folder zawierający program I Kongresu Archiwów Społecznych, listę AS-ów w nim uczestniczących oraz wszystkie dokumenty omawiane w czasie paneli.
 
 
Szersza relacja fotograficzna została zamieszczona na fanpage'u "Archiwa Społeczne" na facebooku
 
Kongres organizował Ośrodek KARTA we współpracy z gospodarzem miejsca, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Kongres jest częścią szerokich działań Ośrodka KARTA na rzecz wzmocnienia archiwistyki społecznej i odbył się w ramach projektu „Stabilizacja archiwistyki społecznej w Polsce”.
 
Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG. 
 
 
Patronaty medialne:
 
 
 

Linki do nagrań video.

Źródło: www.archiwa.org
Daty wydarzeń:

24.10.2015

Autor wpisu: Agnieszka Kudełka

Ośrodek KARTA
województwo: mazowieckie, powiat: m. st. Warszawa
02-536 Warszawa, ul. Narbutta 29
ok@karta.org.pl, 228441055
www.karta.org.pl
Liczba odsłon: 783
16.12.2015