Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Dialogi z sąsiadami 3: Śladami znaczeń wzornictwa ludowego na pograniczu polsko-białoruskim

Projekt Stowarzyszenia na rzecz Ziemi Podlaskiej DRUMLA służył lepszemu wzajemnemu zrozumieniu się mieszkańców pogranicza, upowszechnieniu nowoczesnego podejścia do dziedzictwa ludowego z wykorzystaniem języka dizajnu, znalezieniu podobieństw i wspólnego źródła motywów ludowych. Do udziału w projekcie zaproszono młodych projektantów, grafików i architektów. Ich prace inspirowane poruszaną tematyką zaprezentowano na wystawie i w albumie.

Inspiracje
Jak mówić o dziedzictwie ludowym w sposób nowoczesny, który zainteresuje ludzi młodych, z wykorzystaniem języka dizajnu? Czy w motywach ludowych występujących po obu stronach polsko-białoruskiej granicy można odnaleźć podobieństwa, świadczące o wspólnym dziedzictwie Podlasia i okręgu grodzieńskiego? Jak na ich bazie budować porozumienie ponad granicami? Takie pytania postawili sobie autorzy inicjatywy.

Animacja i sztuka
Motywem przewodnim projektu było ludowe dziedzictwo kulturowe Podlasia i Grodzieńszczyzny – drewniane zdobnictwo chat, charakterystyczne wzory haftu i tkactwa oraz próba identyfikacji podobieństw i różnic między zasobami kultury materialnej. Kultura ludowa stała się przestrzenią dialogu mieszkańców, a ukazanie jej w atrakcyjnej formie miało pomóc w promowaniu jej w lokalnych społecznościach.

Projekt
Kluczowym elementem działań była 10-dniowa podróż po terenach zachodniej Białorusi oraz wschodniego Podlasia. Uczestnicząca w niej 16-osobowa grupa z obu krajów odwiedziła miejsca związane z rzemiosłem oraz rękodziełem ludowym, w tym pracownie twórców ludowych, muzea sztuki ludowej czy niezależne ośrodki promujące dziedzictwo kulturowe. Spotkała się z etnografami, kulturoznawcami i historykami badającymi tereny pogranicza, a w szczególności charakterystyczne dla nich zdobnictwo drewniane oraz haft i tkactwo ludowe. Zorganizowano warsztaty haftu, ciesielstwa i sitodruku, a na podstawie zgromadzonych inspiracji w trakcie pleneru artystycznego młodzi twórcy opracowali własne projekty wzornictwa użytkowego, które prezentowali podczas wystawy dla lokalnej społeczności.
Kolejnym etapem projektu był konkurs na najlepszy projekt graficzny wydawnictwa promocyjnego lub przedmiotu inspirowanego wzornictwem ludowym skierowany do zainteresowanych Polaków i Białorusinów. Najciekawsze prace wybrali jury ekspertów oraz internauci w trakcie plebiscytu. Wyniki konkursu ogłoszono podczas otwarcia wystawy finałowej w białostockiej Galerii im. Sleńdzińskich. Prace znalazły się też w dwujęzycznym, polsko-białoruskim katalogu, którego załącznikiem jest poradnik nt. realizacji projektów animujących społeczność lokalną wokół miejscowej tradycji kulturowej.

Grupy docelowe
Działania skoncentrowane były na wycinku pogranicza polsko-białoruskiego – na Podlasiu i w okręgu grodzieńskim. Punkt wypadowy stanowiła gmina Michałowo i jej okolice (w tym Szlak Otwartych Okiennic). W warsztatach uczestniczyło 16 młodych artystów z Polski i Białorusi, interesujących się rzemiosłem ludowym. Do prac włączani byli także przedstawiciele społeczności lokalnej oraz miejscowe NGO i instytucje kultury.


Efekty
Młodzi artyści tworzyli własne projekty inspirowane sztuką ludową. Ich robocze wersje przedstawili mieszkańcom Michałowa. Społeczność lokalna mogła poznać bogactwo i wartość własnego dziedzictwa kulturowego. Spotkanie w Michałowie wsparli lokalni partnerzy.
Efekty prac i konkursu prezentowano na wystawie i w katalogu, gdzie przedstawiono tradycję ludową za pomocą języka współczesnego dizajnu, tym samym trafiając w gusta ludzi młodych, przybliżając wiedzę o wzornictwie ludowym i przekonując o jego wartości.

Finansowanie i partnerzy
Projekt sfinansowany w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich administrowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz ze środków własnych partnerów projektu: Grodzieńskiego Stowarzyszenia Młodych Naukowców „VIT”, Pracowni Filmu, Dźwięku i Fotografii Michałowo – „Niezbudka”, Gminnego Ośrodka Kultury w Michałowie, białostockiej Galerii im. Sleńdzińskich, Białostockiego Muzeum Wsi oraz Fundacji Hospicyjnej z Nowej Woli.

Wyzwania
Głównym wyzwaniem była praca z wielokulturową grupą, różnie podchodzącą do postawionego jej zadania i mówiącą o projektowaniu odmiennym językiem. Trudna okazała się próba zaangażowania przedstawicieli społeczności lokalnej, co udało się w przypadku lokalnych partnerów instytucjonalnych. Dotarciu do lokalnej społeczności służyły specjalnie dobrane działania promocyjne dotyczące projektu (plakaty, publikacje w lokalnych gazetkach, promocja szeptana) oraz szerokie działania PR w podlaskich mediach.

Kilka słów dla przyszłego animatora
Poszukaj punktów wspólnych między palącymi problemami społecznymi a sztuką, również tą ludową. Tradycję kulturową można upowszechnić nowoczesnym językiem, np. dizajnu.

Autorzy projektu
Stowarzyszenie na rzecz Ziemi Podlaskiej DRUMLA
Od 2003 roku prowadzimy działania poświęcone aktywizacji lokalnych społeczności oraz ochronie zanikającego wielokulturowego krajobrazu Podlasia. Przykładem mogą być projekty „Śladami opowieści z przeszłości Podlasia” oraz „Odmalować harmonię wielokulturowego miasteczka”. Ponadto wspieramy rozwój współpracy i dialogu międzykulturowego między studentami i działaczami organizacji pozarządowych z Polski i krajów sąsiadujących, m.in. w ramach projektów „Dialogi z sąsiadami”.

Stowarzyszenie na rzecz Ziemi Podlaskiej DRUMLA
województwo podlaskie
ul. Sobieskiego 5/4, 15-013 Białystok
drumla_s@wp.pl
www.drumla.org.pl
www.facebook.com/StowarzyszenieDrumla

Źródło: Platforma Kultury
Daty wydarzeń:

1.8.2013 - 31.8.2013

Dialogi z sąsiadami

Dialogi z sąsiadami Dialogi z sąsiadami Dialogi z sąsiadami
Stowarzyszenie na rzecz Ziemi Podlaskiej DRUMLA
województwo: podlaskie, powiat: m. Białystok
15-013 Białystok, Sobieskiego 5/4
drumla_s@wp.pl
www.drumla.org.pl
Liczba odsłon: 1068
26.04.2014