Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Otwarte zabytki – społeczny czyn cyfrowy

„Otwarte zabytki” to projekt Centrum Cyfrowego Projekt: Polska. Pragniemy ułatwić obywatelom dostęp do wiedzy o polskich zabytkach i zaangażować do działań na rzecz ich ochrony.

Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) włączył się kolejną edycję projektu „Otwarte zabytki” realizowanego przez Centrum Cyfrowe. W ubiegłym roku wydarzenie objęło jedynie województwo mazowieckie, natomiast w tym całą Polskę. Podobnie jak w roku 2011, NID postanowił zaangażować się w akcję, udzielając wsparcia merytorycznego w zakresie wykorzystania danych pochodzących z rejestru zabytków. Instytut objął również wydarzenie patronatem.

Cel projektu
Celem projektu jest włączenie internautów w aktywne uczestnictwo w ogólnopolskiej akcji tworzenia obywatelskiego katalogu zabytków, w oparciu o dane pochodzące z rejestru zabytków. Następnym krokiem będzie współtworzenie portalu – bazy wiedzy o polskich zabytkach połączonej z obywatelskim monitoringiem ich stanu.

Rejestr zabytków (tworzony przez wojewódzkich konserwatorów zabytków i gromadzony przez Instytut) jest zbiorem zawierającym blisko ponad sześćdziesiąt pięć tysięcy obiektów. Obecnie brakuje w nim istotnych informacji, których gromadzenie w latach wcześniejszych nie było wymagane - na przykład dotyczących położenia geograficznego poszczególnych obiektów (współrzędnych GPS). Rejestr nie zawsze zawiera też aktualne adresy, czy dokładną datę powstania obiektu, co utrudnia jego praktyczne wykorzystywanie.

Efekty pracy osób zaangażowanych w akcję tworzenia obywatelskiego katalogu zabytków będą podstawą do stworzenia ogólnodostępnego portalu zbudowanego w oparciu o „obywatelski rejestr zabytków”. Portal będzie umożliwiał m.in. odnalezienie zabytków w najbliższej okolicy, obejrzenie ich na mapie, zgłaszanie alertów o stanie zabytków, uzupełnianie opisów (połączenie z Wikipedią), dodawanie zdjęć, proponowanie obiektów, które powinny zostać objęte ochroną konserwatorską oraz na podstawowym poziomie funkcje społecznościowe - łączenie się osób w grupy zainteresowań itp. Zgromadzone w ramach projektu zasoby będzie można szeroko wykorzystywać w projektach społecznych i edukacyjnych, na przykład pozwolą one nauczycielom historii czy geografii wzbogacić zajęcia o przykłady lokalnych zabytków i nie ograniczać się jedynie do zbioru obiektów dostępnych w Internecie (na przykład w publikacjach komercyjnych). Umożliwią im też zachęcenie uczniów do aktywnego angażowania się w projekt służący promocji dziedzictwa.

Ponadto, dane zebrane podczas akcji i następnie gromadzone w portalu będą mogły zostać wykorzystane przez NID jako materiał pomocniczy – weryfikujący posiadane oraz gromadzone z innych źródeł informacje przy realizacji różnego rodzaju działań (m.in. wdrażanie unijnej dyrektywy INSPIRE czy monitorowanie stanu zabytków).

Projekt zainspirowany został ubiegłoroczną edycją konkursu fotograficznego „Wiki lubi zabytki” (odbywającego się również w tym roku), organizowanego przez Wikimedia Polska, którego Centrum Cyfrowe było partnerem, a Narodowy Instytut Dziedzictwa patronem. Ambicją organizatorów jest wspieranie tego typu wydarzeń w budowaniu obywatelskiego zasobu wiedzy o zabytkach.

Przebieg akcji społecznościowej

Podczas akcji tworzenia obywatelskiego katalogu zabytków organizatorzy chcieliby pokazać uczestnikom i opinii publicznej, jak można skutecznie pracować na rzecz wspólnego dobra, jakim jest zasób rejestru zabytków. O tym, że taki crowdsourcingowy sposób pracy może być bardzo efektywny pokazały doświadczenia Centrum Cyfrowego podczas Open Data Day 2011, kiedy w czasie jednego dnia pracy użytkownicy pracujący z nami na miejscu oraz online wprowadzili do bazy ponad 900 geolokalizacji oraz blisko 2500 poprawek (przede wszystkim literówki, ale także adresy, daty powstania obiektów itd.). Uczestnicy korzystali z przygotowanej przez Centrum Cyfrowe aplikacji, dzięki której uzupełnianie bazy danych jest bardzo łatwe i może je wykonać każdy.

Uzupełnienie geolokalizacji wymaga znalezienia obiektu na mapie. Najłatwiej jest to zrobić w odniesieniu do terenu, który się zna. Powoduje to, że szczególnie istotne jest zmobilizowanie do działania społeczności lokalnych. Ponieważ efekty pracy będą publicznie dostępne, z danych będą mogły skorzystać np. lokalne serwisy turystyczne czy informacyjne oraz wszyscy inni zainteresowani.

Włączenie się w akcję jest bardzo proste i nie wymaga żadnych specjalnych umiejętności. Współrzędne GPS będą dodawane poprzez znalezienie obiektu na mapie dostępnej w serwisie i kliknięcie na niego. Informacje na temat aktualnego adresu czy roku powstania danego zabytku wystarczy wyszukać w Internecie.

W akcji będzie można wziąć udział na dwa sposoby: w dowolnym momencie jej trwania korzystając z własnego komputera z dostępem do Internetu oraz w ramach organizowanych lokalnie „maratonów” uzupełniania danych (w bibliotekach, domach kultury, szkołach itd.).


Grupy docelowe:
Akcja skierowana jest do wszystkich zainteresowanych – może wziąć w niej udział każdy, niezależnie od wieku czy miejsca zamieszkania.

Organizatorom jednak szczególnie zależy na zaktywizowaniu dwóch grup:

  • Osoby zagrożone wykluczeniem cyfrowym (plany podjęcia współpracy z takimi organizacjami jak Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” i Uniwersytety Trzeciego Wieku, oraz włączenia często nieaktywnych cyfrowo obywateli w świat cyfrowy poprzez działanie na rzecz dobra wspólnego jakim jest wiedza na temat zabytków w Polsce i państwowy rejestr zabytków)
  • Społeczności lokalne (organizatorzy wychodzą z założenia, że możliwość podzielenia się wiedzą lokalną na temat własnej okolicy jest dobrym sposobem na włączanie w działania na rzecz dobra wspólnego i pokazywanie obywatelom, że to co „państwowe” może być wspólne, a rząd i obywatele odnoszą wzajemne korzyści jeśli udaje im się współpracować).

 

Czas trwania:
Działania w ramach akcji społecznościowej planowane są w okresie od 3 do 24 lipca 2012.
Uruchomienie serwisu-bazy wiedzy o zabytkach - połowa sierpnia 2012.

Moduły serwisu – bazy wiedzy:
Poszczególne funkcjonalności serwisu będą dodawane etapami.
I etap (3 lipca 2012): akcja społecznościowa (wyszukiwanie obiektów na mapie i dodawanie ich położenia do bazy danych; uzupełnianie podstawowych danych o zabytkach – współrzędne GPS, adres, data powstania).
II etap (15 sierpnia 2012): pierwsza wersja serwisu: dodawanie zdjęć i opisów zabytków, alertowanie o ich stanie, generowanie miniprzewodników.
III etap (1 listopada 2012): „adopcja zabytku” (przyjęcie na siebie roli opiekuna danego obiektu), tworzenie grup użytkowników (ze względu na zainteresowanie danym tematem lub regionem), proponowanie „nowych” zabytków.

Szczegółowe cele projektu:

  • aktualizacja 65 tys. pozycji w bazie danych i stworzenie „obywatelskiego rejestru zabytków”.
  • stworzenie serwisu internetowego, który będzie wykorzystywał „obywatelski rejestr zabytków”, treści dostępne w Wikipedii i wiedzę uzupełnianą przez użytkowników
  • włączenie w działania w Internecie grup społecznych (seniorzy, osoby spoza metropolii) tradycyjnie mniej aktywnych w świecie online oraz aktywowanie społeczności lokalnych na rzecz większego zainteresowania dziedzictwem kulturowym w „małych ojczyznach”
  • przekonanie wybranych grup opinii publicznych, że państwowe zasoby, w tym baza danych NID są dobrem wspólnym (efekty prac będą przekazywane do Instytutu, jako materiał pomocniczy – weryfikujący posiadane oraz gromadzone z innych źródeł informacje).
  • pokazanie crowdsourcingu jako nowego modelu aktywności obywatelskiej.

 

Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa
Daty wydarzeń:

3.7.2012 - 24.7.2012

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, Narodowy Instytut Dziedzictwa Narodowego
województwo: mazowieckie
00-328 Warszawa, ul. Kopernika 36/40
http://otwartezabytki.pl
Liczba odsłon: 1606
04.07.2012